هنگام خرید فرش، بیشتر توجه ما به سایز، رنگ و طرح فرش جلب میشود و کمتر کسی به این نکته توجه میکند که فرش ضخیم لازم دارد یا نازک. انتخاب ضخامت مناسب فرش، یک انتخاب استراتژیک است که بیشتر به کاربرد فرش و محیطی که در آن قرار میگیرد بستگی دارد. به عنوان مثال، ضخامت فرش دستباف مشخص میکند که از آن در کدام بخش خانه استفاده کنید و آیا میتوانید روی آن لم بدهید یا خیر.
در این مقاله بعد از بررسی دستهبندیهای فرش بر اساس ضخامت، به عوامل مؤثر در ارتفاع فرش و همچنین نکات مؤثر در انتخاب فرش ضخیم یا نازک اشاره میکنیم.
ضخامت فرش دستباف چقدر است؟ رابطه ضخامت فرش و تراکم
اگر بخواهیم به دستباف یا ماشینی بودن فرش توجه نکنیم و برای دستهبندی آن بر اساس ضخامت استانداردهای جهانی را مدنظر قرار دهیم، به فهرست زیر میرسیم:
- فرش ضخیم: ضخامت بالای یکدوم اینچ یا 12 میلی متر
- فرش با ضخامت متوسط: ضخامت بین یک چهارم و یک دوم اینچ (بین 6.3 تا 12 میلی متر)
- فرش نازک: ضخامت زیر یک چهارم اینچ یا 6.3 میلی متر
تراکم و تعداد شانه انواع فرش دستباف نقش مهمی در تعیین ضخامت آن دارد و در نتیجه دستهبندی فرش دستباف بر اساس ضخامت، بهصورت زیر خواهد بود:
- فرش 700 شانه و کمتر: ضخامت بالای 10 میلی متر (فرش ضخیم)
- فرش 1000 تا 1200 شانه: ضخامت بین 8 تا 9 میلی متر (فرش با ضخامت متوسط)
- فرش بالای 1200 شانه: ضخامت کمتر از 8 میلیمتر (فرش نازک)
هر چه ظرافت طرح فرش دستباف کمتر و تراکم آن پایینتر باشد، باید برای پر کردن فضای بین تاروپودها از نخهای ضخیمتر و بلندتر استفاده کرد و در نتیجه ضخامت فرش بیشتر میشود.
مهمترین عوامل مؤثر بر ضخامت فرش
عوامل زیر تعیین میکنند که یک فرش با عنوان ضخیم، ضخامت متوسط یا نازک قلمداد شود و هنگام خرید فرش دستباف، باید به آنها توجه کنید:
طرح و نقشه فرش
هرچه نقشه فرش دستباف دقیقتر و با تکرار کمتر و طرح آن پیچیدهتر باشد، ارتفاع پرز فرش کمتر و ظرافت آن بیشتر میشود. این فرشها معمولا قیمت بالاتری دارند و با نخ ابریشم یا ترکیب آن با پشم بافته میشوند.
نوع بافت و گره
نوع بافت فارسی یا ترکی و برش پرز یا لوپ بودن آن، تأثیر زیادی روی ارتفاع پرز فرش دارد. گرههای فارسی به دلیل اینکه کمتر دور تار میپیچند، معمولا طرحهای ظریفتری ایجاد میکنند و فرشهای بافته شده با آنها معمولا ضخیمتر است. البته عوامل دیگری مثل جنس نخ هم در ارتفاع پرز تأثیر میگذارند و ممکن است یک فرش با گره فارسی، ضخیم باشد.
جنس نخ
فرشهایی که با نخ ابریشم یا ترکیب آن با پشم بافته میشوند، معمولا ظرافت و لطافت بیشتری دارند و از طرف دیگر، وزن و ضخامت آنها کمتر است. در مقابل، انواع فرش ضخیم و سنگین معمولا با نخ پشم بافته میشوند. البته فرشهای بافته شده با پشم استحکام بیشتری دارند و به دلیل فشردگی زیاد، گرد و خاک در آنها نفوذ نمیکند. فرش دستباف بیجار از جمله این فرشها است.
ارتفاع و ضخامت نخ
گاهی اوقات ممکن است فرشهای بافته شده با پشم هم تراکم و ضخامتهای متفاوتی داشته باشند و این تفاوت، به ضخامت و ارتفاع نخ برمیگردد. روش تبدیل پشم به نخ (بهصورت دستریس یا با ماشین نخریس) و میزان دقت در روش موردنظر، ظرافت نخ را تعیین میکند. انواع فرش رحیمی با ترکیبی از پشم دستریس ظریف و نخ پنبه تهیه میشوند و به دلیل استفاده از رنگ گیاهی در رنگرزی، ثبات رنگ بالایی دارند.
فرش ضخیم بهتر است یا نازک؟
اگر دوست دارید که در پذیرایی، اتاقها و آشپزخانه خود از فرش ایرانی استفاده کنید، بهتر است حواستان به ضخیم یا نازک بودن فرشهایی که میخرید باشد. خواندن مزایا و معایب فرش ضخیم و نازک به شما نشان میدهد که چرا هرکدام به درد بخش خاصی از خانه میخورند:
مزایا و معایب فرش نازک
پرزهای کوتاه فرش نازک به شما اجازه میدهند تا بهراحتی آن را نظافت کنید و نیاز به شستشوی فرش نازک کمتر از فرش ضخیم است. در نتیجه میتوان فرش نازک را در حالت کلی برای افرادی که به گردوخاک آلرژی دارند و خانههایی که حیوان خانگی در آنها زندگی میکند، مناسب دانست. در صورت داشتن تراکم بالا و فشردگی گردهها (مثل فرش بیجار)، نفوذ گرد و خاک به فرش نازک سخت میشود.
از طرف دیگر، دوام این فرشها بیشتر از فرشهای ضخیم است و میتوان آنها را برای مکانهای پرتردد خانه مثل پذیرایی و راهرو انتخاب کرد. همچنین به دلیل سهولت در نظافت، برای زیر میز نهارخوری هم مناسب هستند.
با این حال فرش نازک چندان راحت نیست و نمیتوانید آن را برای بخشهایی از خانه مثل اتاق خواب انتخاب کنید.
مزایا و معایب فرش ضخیم
فرش ضخیم و متوسط لطافت و نرمی بالایی دارد و به همین دلیل مناسب فضاهایی است که در آنها پابرهنه راه میروید. همچنین اگر اهل نشستن روی زمین هستید، این فرشها راحتی لازم را برای شما فراهم میکنند. فرشهای ضخیم و متوسط به دلیل داشتن پرز بلند، فضا را گرم و صمیمی نشان میدهند و از طرف دیگر، عایق خوبی برای صدا و حرارت هستند.
اتاق کودکان، دفتر کاری که قرار است حس صمیمت داشته باشد و همچنین اتاق تلویزیون، از مکانهای مناسب برای فرش ضخیم محسوب میشوند. البته باید به این نکته هم اشاره کرد که نظافت فرشهای ضخیم سخت است و این فرشها بهراحتی گرد و خاک را جذب میکنند. همچنین برای آنهایی که حیوان خانگی دارند، چندان مناسب به نظر نمیرسند.
طرحهای این فرشها معمولا ساده و با جزئیات کم است و در نتیجه میتوانند گزینه مناسبی برای فضاهای مینیمال و مدرن باشند.
در انتخاب بین فرش نازک و ضخیم به چه نکاتی توجه کنیم؟
یکی از مهمترین نکات انتخاب فرش دستباف ضخیم یا نازک برای خانه، میزان نیاز آنها به شستشو و نظافت است. اگر کودک یا حیوان خانگی دارید یا مهمان زیاد به خانه شما میآید، باید به فکر خرید فرش نازک باشید که هم دوام بالایی دارد و هم نظافت آن راحتتر است. علاوه بر این باید روش شستن فرش دستباف را هم یاد بگیرید.
در ادامه به سایر نکات مهم در انتخاب بین فرش ضخیم یا نازک اشاره میکنیم:
- اگر در خانه با پای برهنه راه میروید، بهتر است سراغ فرشهای با پرز متوسط و ضخیم بروید و فرشهای نازک را برای قسمتی که از مهمان پذیرایی میکنید، بخرید.
- اگر فرش دستباف نازک با نخ ابریشم بخرید، انتخاب مکان مناسب برای آن تبدیل به یک چالش میشود؛ چون از طرفی مناسب اتاقخواب و راهرو نیست و از طرف دیگر لطافت این فرش باعث میشود که ترددهای زیاد پذیرایی برای آن مضر باشد.
- فرشهای نازک با نخ ابریشم و پشم به نظافت و مراقبت بیشتری نیاز دارند.
- به دلیل مقاومت بالا در برابر کوبیده شدن، میتوانید فرشهای نازک و پرتراکم را با خیال راحت زیر مبل و میزهای ناهارخوری و پذیرایی پهن کنید.
- قیمت فرش نازک دستباف به دلیل تراکم بالا، بیشتر از فرش ضخیم است.
فرش رحیمی؛ تولیدکننده انواع فرش دستباف باکیفیت
در این مقاله به بررسی نحوه دستهبندی فرش ایرانی بر اساس ضخامت و تفاوتهای اساسی فرش ضخیم و نازک پرداختیم. همچنین به عوامل مؤثر در ضخامت فرش دستباف اشاره کردیم. برای خرید انواع فرش دستباف عشایری باکیفیت و دارای طرحهای سنتی و مدرن، میتوانید به صفحه اینستاگرام رحیمی کارپت پیام بدهید.
